Hai người đang trò chuyện vui vẻ thì bị một giọng nói sang sảng, đanh thép thu hút. Mái vòm của điện Vạn Dân có tác dụng khuếch đại âm thanh, khiến lời nói ấy vang lên như tiếng kim thạch.
“Từ ngày hoàng thượng lên ngôi, nước nhà thái bình, dân chúng yên ổn, mưa thuận gió hòa. Tất cả đều nhờ bệ hạ thi hành nhân chính, đức lan khắp bốn biển, nên mới có thiên hạ yên bình như hôm nay. Thần được bệ hạ cất nhắc, xuất thân thấp kém, trộm giữ chức ngôn quan. Đêm nào nghĩ đến, thần cũng cảm kích đến rơi lệ, bèn nuôi chí lớn, dốc hết sức vạch trần gian tà. Dẫu tan xương nát thịt, thần cũng phải làm tròn bổn phận. Nay trong triều có kẻ gian nịnh, ở trong thì tham ô vô số, ra ngoài lại gây họa khôn lường. Các vị công khanh trong triều cớ sao thấy mà làm ngơ, nghe mà chẳng hay?”
Huyện hầu Lam Điền Vân Diệp, ngài mang ơn nước sâu nặng, cớ sao lại tùy tiện làm càn, gieo họa khắp bốn biển? Ở Nam Chiếu, vì một mình ngài mà vô số dân miền núi chết và bị thương; tại Lĩnh Nam, sơn thần gõ trống, biết bao sĩ tử vô tội bỏ mạng. Nay ở Cao Ly, một trăm nghìn thường dân chết trong miệng Chúc Dung. Kẻ hiếu sát như ngài có đức hạnh, tài cán gì mà chiếm giữ ngôi cao, còn mặt mũi lẫn vào hàng công thần quý tộc?” Dứt lời, lão vẫn giận dữ không nguôi, quát lớn: “Vân Diệp đâu? Ra đây đối chất với lão phu!”
Vân Diệp kinh ngạc đến mức suýt chảy cả nước miếng, chỉ người giữa điện hỏi Tiết Vạn Triệt: “Lão Tiết, ông biết tên này là ai không? Sao ta chưa từng gặp hắn, mà hắn lại nổi giận dữ vậy?”
“Hình như là viên quan địa phương được điều từ Qua Châu lên, vừa mới làm ngôn quan nên muốn ra oai một phen. Chẳng biết gì mà đã gào thét giữa đại điện, tưởng mình là ai chứ? Mắng ngươi thì thôi đi, sao lại mắng hết cả mọi người trong điện thế? Ngươi nhìn xem, mặt Phòng Huyền Linh giận đến mức như vắt ra nước, mặt Lý Tĩnh cũng đen sì như than đá. Kệ hắn đi, lần tới vào triều sẽ chẳng còn thấy hắn nữa đâu. Đúng là tên ngốc phát điên vì muốn thăng quan.”
Sắc mặt Lý Nhị cũng hết sức đặc sắc. Nếu lời mắng chửi có gì thú vị, biết đâu Lý Nhị còn muốn xem trò xiếc; nhưng gặp một kẻ gần như đồ ngốc thế này, ngài chẳng còn hứng thú để ý tới nữa.
Ngụy Trưng định kéo hắn về chỗ ngồi, nhưng bị hắn đẩy mạnh một cái. Hắn trợn mắt, đảo quanh tìm xem Vân Diệp đang ở đâu.
Chính sứ Cao Ly rất biết chớp thời cơ. Nghe có người bênh vực nước mình, hắn vội bước ra, gào khóc nức nở, dập đầu cảm tạ vị ngôn quan đã nói lời chính nghĩa, đồng thời khóc lóc tố với hoàng đế những hành vi tàn bạo của Vân Diệp ở Cao Ly. Cao Sơn Dương Tử cũng bước ra, kể lại đầu đuôi việc Vân Diệp cướp bóc nàng để tố cáo với hoàng đế. Sắc mặt mọi người trong đại điện lúc ấy quả là vô cùng đặc sắc.
Tiêu Vũ xấu hổ đến mức gần như muốn lấy tay che mặt bỏ chạy. Người này là do ông tiến cử với hoàng đế. Khi còn ở Qua Châu, hắn được xem là một nhà nho chân chính, tính tình ngay thẳng, thường xuyên xung đột với cấp trên. Tuy có phần câu nệ, nhưng vẫn là người tốt. Lần này chẳng biết bị ai xúi giục mà lại hùng hổ bước ra giữa đại điện, lớn tiếng chỉ trích.
Lý Nhị chỉ vào Quan Đình Lung, nói: “Những chuyện này trẫm đều biết, không cần Quan khanh nhắc nhở, lui xuống đi.” Vốn dĩ hoàng đế nói vậy là để giữ thể diện cho ông ta, nhưng Quan Đình Lung không biết điều, lại quỳ xuống, nâng hốt lên mà tiếp tục nói: “Bệ hạ đã biết, cớ sao còn để tên đồ tể này đứng trên triều đường? Nghe nói năm nay hắn mới hai mươi mốt tuổi, còn quá trẻ! Khi vi thần hai mươi mốt tuổi, vẫn chỉ là một kẻ ngốc chẳng hiểu việc gì. Người trẻ nắm quyền lớn khó tránh khỏi kiêu căng ngang ngược. Những lỗi lầm nghiêm trọng này, một nửa là do hắn, một nửa là do bệ hạ vậy.”
Công lao của khoai tây, thần đã tận mắt chứng kiến, quả có công nuôi dưỡng muôn dân. Sức mạnh của ngô, thần cũng tận mắt thấy, đúng là điềm lành của thiên hạ. Thần đã nghiền ngẫm «Toán học sơ giai» hết lần này đến lần khác, đọc đến chỗ tinh diệu thì vỗ án tán thưởng. Một kỳ tài thiên hạ như vậy, lại cứ thế bị quyền lực hủy hoại. Mỗi lần nghĩ đến, thần đều tiếc nuối khôn nguôi. Lòng ham muốn quyền lực bành trướng, cuối cùng dẫn đến thảm sự kinh thiên động địa này. Bệ hạ, sau này khi trọng dụng thần tử trẻ tuổi, xin hãy cân nhắc kỹ.”
Quan Đình Lung nói xong, tự mình tháo mũ quan đặt xuống sàn, rồi nói: “Thần là bề tôi của bệ hạ. Thần biết những lời này không hợp thời, nhưng thiên tử có lỗi thì bề tôi nhất định phải chỉ ra. Đó mới là cách tốt nhất để báo đáp ơn sâu của bệ hạ. Nay thần đã nói hết lời, bất kể kết quả ra sao, rốt cuộc cũng đã nói ra điều trong lòng, chuyến đến kinh sư này coi như không uổng công,”
Sau khi dập đầu ba lần, lạy chín lạy trước hoàng đế, ông đứng thẳng dậy rồi định đi ra ngoài. Hành động kỳ lạ của một kỳ nhân lập tức khiến tất cả mọi người trong đại điện kinh ngạc tột độ. Có ai làm quan cả đời chỉ để can gián hoàng đế một lần, rồi lập tức bỏ quan không làm nữa chứ?
“Quan phu tử khoan đã, tiểu tử có lời muốn nói.”
Thấy chuyện kỳ lạ đến vậy, Vân Diệp rất muốn biết Quan lão đầu nghe được những chuyện này từ đâu, nhất là chuyện sơn thần đánh trống và chuyện Nam Chiếu. Hai chuyện ấy hầu như chẳng mấy người biết, tuyệt đối không phải một viên quan lục phẩm như Quan Đình Lung có thể biết được.
Quan lão đầu dừng bước, nhìn Vân Diệp nói: “Cậu chính là Vân Diệp phải không? Quả nhiên tướng mạo khôi ngô tuấn tú. Cứ giữ tước vị lại truyền cho con cháu, còn quan chức thì từ hết đi. Chuyên tâm làm học vấn, thế nào cũng tốt hơn giết người.”
“Quan phu tử nói phải. Vân Diệp cũng cho rằng làm học vấn là hợp với ta nhất. Ta vẫn luôn muốn trốn ở Ngọc Sơn, dạy học trò suốt đời, không xuống núi. Chỉ tiếc ta rốt cuộc vẫn là bề tôi của bệ hạ, chẳng thể thoát khỏi những bận rộn thế tục. Ta ra đây là vì có mấy chuyện muốn hỏi Quan phu tử. Với phẩm hạnh của phu tử, hẳn sẽ không lừa ta.”
Quan Đình Lung gật đầu nói: “Cũng được, cậu trả lời trước mấy câu hỏi của lão phu nhé? Cũng không được giấu giếm.” Vân Diệp cười chắp tay nhận lời, mời Quan phu tử cứ hỏi.
“Ta hỏi cậu, trong thảm kịch Nam Chiếu có tổng cộng sáu nghìn người chết, chưa kể đám dã nhân trong núi rừng, có phải vậy không?”
“Khi ấy ta bị Đậu Yên Sơn ép đến Lĩnh Nam. Để thoát thân, ta dùng mỏ vàng giăng kế dẫn dụ địch vào tròng. Quả thực có rất nhiều người chết, nhưng ta không đồng ý với con số sáu nghìn, hình như còn nhiều hơn. Khi ấy, số kẻ liều mạng đến Nam Chiếu đào vàng đã không dưới năm nghìn, ước chừng người chết phải đến tám nghìn. Con số ấy còn chưa tính những kẻ sau này tự tìm đến Nam Chiếu chịu chết.”
“Ừm, vì tự bảo vệ mình mà trừ khử quốc tặc, thương vong nặng nề một chút thì cũng có thể hiểu được. Chuyện này, lão phu xin tạ lỗi với cậu.” Vân Diệp không ngờ lão già này lại thật sự quỳ xuống, dập đầu một cái.
Còn chưa kịp phản ứng, lão già lại đứng lên hỏi tiếp: “Sơn thần đánh trống là một sự kiện cực kỳ bí ẩn. Những người trong cuộc đều không muốn nói nhiều, ngay cả Phùng Áng cũng viện cớ quanh co. Là người trong cuộc, hẳn cậu phải rõ chuyện này. Lão phu hỏi cậu, vì sao lại mượn danh sơn thần để làm chuyện trái phép?”
“Khi ấy, vãn bối một mình băng qua cả cánh rừng rậm. Tâm trạng khi đó vô cùng hung bạo, ngày ngày sống giữa bầy thú, trong đầu chỉ có luật rừng mạnh được yếu thua. Mẹ con công chúa Thọ Dương bị người ta ức hiếp, trong lòng Vân Diệp chỉ còn sát ý vô tận, bèn lợi dụng tập tính dễ kinh hãi của muông thú, dụ đám sĩ tử tự xưng kia, những kẻ đã ức hiếp mẹ con công chúa Thọ Dương, vào đường thú. Kết cục thì ngài đã biết, bọn chúng đều chết cả. Nơi đó là châu ki mi, luật pháp Đại Đường không áp dụng được. Giờ thì khác rồi, nơi ấy đã là lãnh thổ Đại Đường, đương nhiên sẽ không còn chuyện sơn thần đánh trống nữa.”
Vân Diệp nói rất thật thà, ngoại trừ chuyện thuốc súng không nhắc đến, những chuyện khác đều kể sạch sành sanh. Lý Nhị yên lòng, hào hứng nghe cuộc đối đáp giữa một già một trẻ. Quan viên trên triều cũng rất hứng thú, chỉ có Cái Tô Văn ánh mắt lạnh lẽo, Cao Sơn Dương Tử thì lộ vẻ sợ hãi.
“Lão phu hiểu rồi. Khi ấy cậu đang ở ngưỡng cửa chướng ngại nhận thức. Nhiều ngày đơn độc sống cùng dã thú, khó tránh khỏi nhiễm thú khí. May mà cậu đã vượt qua, nếu không ắt sẽ mất hết linh trí, hóa thành dã thú. Vượt qua được chướng ngại ấy, thật đáng mừng đáng chúc. Chuyện này cứ bỏ qua đi. Cậu lập uy trên hoang đảo bằng thi thể, nghĩ hẳn cũng là vì thú khí chưa tan hết chăng? Chuyện này cũng cho qua. Lão phu…”
Vân Diệp ngăn Quan Đình Lung đang định cúi lạy lần nữa, nói: “E là Vân Diệp phải cúi lạy ngài mới đúng. Đám người Đại Thực kia quả thật bị ta hạ lệnh giết chết, thi thể của họ cũng do ta ra lệnh đóng lên cọc gỗ, bày kín cả hòn đảo. Ý đồ trong đó chính là để răn đe: vùng biển và lãnh thổ Đại Đường không cho phép kẻ khác nhúng tay. Khi hạ lệnh, Vân Diệp rất tỉnh táo, chẳng liên quan gì đến thú khí cả.”
Nói xong, Vân Diệp liền định dập đầu lạy ông lão. Người ta đã thể hiện thẳng thắn đến vậy, mình cũng chẳng cần rụt rè né tránh; đúng sai không quan trọng, không thể bắt nạt người thật thà.
Quan Đình Lung kéo Vân Diệp lại, nói: “Chuyện này đúng một nửa, sai một nửa, chúng ta chẳng ai cần xin lỗi ai. Cậu là tướng quân, hẳn biết phải lập uy thế nào, lão phu không nói thêm nữa. Nhưng vụ hỏa hoạn do Chúc Dung gây ra ở Cao Ly, giờ đây nhân chứng vật chứng đều có đủ, cậu giải thích thế nào?”
Thấy lão già chỉ vào sứ giả chính của Cao Ly vẫn đang nằm rạp dưới đất khóc lóc, Vân Diệp bước đến trước mặt hắn, rồi quay người nói với lão Quan: “Chuyện này đúng là khó nói. Khi ấy, mệnh lệnh ta nhận được là thu hồi hài cốt các tướng sĩ trận vong triều trước, phá hủy kinh quan. Ngài cũng biết, dưới trướng ta toàn là thủy quân. Muốn đến Đại Vương Thành, nơi dựng kinh quan, thì phải ngược dòng Liêu Thủy mà lên. Nhưng gần cửa sông Liêu Thủy có hai nơi rất phiền phức: một là Tì Sa Thành, hai là Tam Sơn Phố. Nếu ta mặc kệ họ mà tiến vào Liêu Thủy, một khi họ phong tỏa cửa sông, toàn quân ta sẽ có nguy cơ bị tiêu diệt. Tì Sa Thành địa thế hiểm trở, dễ thủ khó công. Năm xưa Lai Hộ Nhi đánh hạ thành này, tử thi chất đến ba vạn. Ta chỉ có hơn một vạn người, không thể lấy mạng người mà lấp vào, đành phải dùng hỏa công. Cuối cùng, nơi ấy bị thiêu thành đất trắng.”
Ta là quân nhân, quân lệnh là thu hồi hài cốt, vậy nên dù phía trước có gì, ta cũng phải tự mình vượt qua, cuối cùng hoàn thành sứ mệnh. Đại Vương Thành sau đó cũng vậy. Dù có thiêu chết bao nhiêu người Cao Ly, cho dù phải thiêu chết tất cả người Cao Ly, ta cũng buộc phải làm thế. Ta không muốn thuộc hạ chết quá nhiều, vậy đành để người Cao Ly chết. Ngài chỉ biết người Cao Ly chết nhiều, chứ không biết thuộc hạ của ta cũng thương vong đến ba phần mười. Vì những hài cốt ấy, cái giá chúng ta phải trả quá đắt.
Sở dĩ ta nói với ngài những điều này không phải vì ta chột dạ. Ta chỉ muốn chư vị hiểu rằng chiến tranh là chuyện vô cùng tàn khốc: không phải ngươi chết thì là ta mất mạng, giữa chừng không được phép sơ sẩy dù chỉ một chút. Chiến tranh không dung thứ lòng nhân từ. Sau này, nếu chư vị quyết định dùng chiến tranh để giải quyết vấn đề, vậy xin hãy thương xót con em của chính mình nhiều hơn. Vân Diệp nói xong rồi. Nếu Quan phu tử cho rằng Vân Diệp sai, ta sẽ dập đầu nhận lỗi với ngài!” (Còn tiếp.)