Lý Thừa Càn cầm miếng ngọc lật qua lật lại xem, chẳng tìm ra manh mối nào, bèn đưa cho Lý Thái. Trên mặt ngọc chi chít những chấm với vòng tròn, nhìn kiểu gì cũng giống nét vẽ nguệch ngoạc của trẻ con, chẳng tìm thấy chút quy luật nào.
“Diệp Tử, miếng ngọc này cứ giao cho đệ đi. Hai huynh đệ ta không hiểu nổi, chỗ đệ còn có hai miếng nữa, biết đâu có thể phát hiện ra bí mật kinh thiên động địa nào đó.”
Nghe Lý Thừa Càn nói, Vân Diệp bật cười, đón lấy miếng ngọc, cầm trong tay tung hứng rồi nói: “Bí mật gì chứ? Bạch Ngọc Kinh à? Xét về hiểu biết đối với những nơi chưa biết, ta hẳn là người uyên bác nhất thế giới. Muốn đến Bạch Ngọc Kinh thì chẳng có chút khả năng nào. Nếu là bản đồ kho báu, tiền bạc trong thiên hạ này của huynh với ta gom mãi cũng không hết, ai rảnh mà đi tìm? Cho dù ở đây có một triệu lượng vàng thì sao? Chừng ấy vàng đổ vào Đại Đường chỉ mang lại tai họa. Thị trường tự nhiên sẽ điều chỉnh cung cầu. Dù có bao nhiêu vàng tràn vào thị trường, rốt cuộc lượng hàng hóa mua được bằng tổng số vàng tăng thêm cũng chẳng khác trước là bao. Nếu chúng ta không phải người thống trị quốc gia thì còn có thể kiếm lời từ đó. Bây giờ cả nước là của chúng ta, huynh định đi lừa ai?”
“Thừa Càn, trước khi đệ chuẩn bị phát hành tiền mới, chúng ta căm ghét những kẻ tùy tiện chôn một lượng lớn tiền đồng xuống đất, vì chúng ta cần tiền đồng lưu thông trên thị trường. Bây giờ thì không cần lo nữa. Đại Đường sau này sẽ không còn nạn khan hiếm tiền tệ. Khi cần, hối phiếu của tiền trang cũng là tiền. Vàng bạc chỉ là vốn để đệ phát hành tiền tệ. Có bao nhiêu vàng bạc thì phát hành bấy nhiêu hối phiếu — đó là nguyên tắc nhất định phải tuân theo. Tiền ít quá, dân chúng bất tiện, sẽ lại quay về thói quen lấy vật đổi vật. Tiền nhiều quá cũng không tốt; lương thực vốn bán sáu văn sẽ tăng lên tám văn, mười văn.”
“Cho nên, Thừa Càn, Thanh Tước, lúc rảnh rỗi coi việc tìm hiểu bí mật trong đó như một thú vui thì rất thú vị, nhưng dồn phần lớn công sức vào chuyện này thì đúng là ngu hết chỗ nói.”
Một phen lời lẽ khiến hai anh em họ Lý vừa nãy còn phấn khích tột độ lập tức mất sạch hứng thú. Với họ, miếng ngọc chỉ là thứ vô dụng, biết đâu còn là tai họa, chẳng ai muốn nhìn thêm lấy một lần.
“Thứ này đưa cho nương nương đi. Ba chúng ta cứ chạy loạn khắp hoàng cung thì cũng cần một cái cớ cho phải phép. Chuyện thuốc độc không thể nói ra; vất vả lắm mới sắp xếp ổn thỏa cho người đàn bà kia, nếu vì thuốc độc mà khiến nàng ta chết thêm lần nữa thì thật không đáng.”
Miếng ngọc lại được ném cho Lý Thừa Càn. Vân Diệp trông thấy bên bàn trang điểm treo một chiếc mặt nạ bằng vỏ cây đã cũ. Nét vẽ thô kệch, nhưng vẻ mặt dữ tợn, hai chiếc răng trắng lộ ra ngoài, trông rất giống mặt nạ trong trò na. Thiên Ma Cơ treo nó ở đây, hẳn là vật nàng yêu quý, nên Vân Diệp gỡ xuống, phủi bụi. Ba người lững thững ra khỏi sân, vừa cười nói vừa định về Đông Cung. Nhà Lý Thừa Càn có hải sâm tươi từ Đăng Châu gửi tới, họ định nấu một nồi thật lớn rồi uống chút rượu.
Nếu hoàng cung là một tấm mạng nhện khổng lồ, vậy Trưởng Tôn hẳn là con nhện to lớn ở chính giữa mạng. Bà vô tình hay hữu ý xuất hiện trên đường ba anh em họ trở về Đông Cung, bên cạnh còn có mấy tên tay chân. Nhìn tên thái giám ghé tai bẩm báo khe khẽ là biết gã này đúng kiểu chó săn lắm mồm.
Lý Thái được mẹ cưng chiều nhất. Thấy có kẻ mách lẻo, hắn chẳng màng gì nữa, chẳng nói chẳng rằng đã xông tới đá tên thái giám mấy cái, rồi ngẩng cao mũi, tỏ vẻ mình đang rất tức giận.
Làm nũng vốn là đặc quyền của con út, con cả thì chẳng có phần ấy. Lý Thừa Càn cười nói với mẹ: “Mẫu hậu, nhi thần với Thanh Tước và Tiểu Diệp rảnh rỗi nên đi dạo giải khuây trong vườn bỏ hoang, không ngờ lại thật sự tìm được thứ này. Người xem đi. Người vẫn thường nói đồ tốt đều bị Tiểu Diệp lấy mất, giờ nhà ta cũng có đồ tốt rồi.”
Trước ánh mắt khó hiểu của Trưởng Tôn, Lý Thừa Càn lấy miếng ngọc từ trong tay áo ra, đưa cho mẹ. Trưởng Tôn lập tức cau mày. Bất kể thật giả, bà đều không thích thứ này. Chuyện tiên nhân quá hư vô, chưa nghe nói ai cầu được cả. Phu quân đã đạt đến đỉnh cao quyền thế trên đời, tiến thêm bước nữa chỉ còn là trường sinh bất lão. Biết bao hoàng đế đã vấp ngã vì chuyện này; cầu tiên không thành, trái lại còn thành trò cười. Hoàng đế càng anh minh lại càng tin thần tiên tồn tại. Phu quân thường bộc lộ nỗi niềm đời người ngắn ngủi, khiến bà hết sức cảnh giác. Muốn làm minh quân thì trước hết không được cầu tiên. Một khi con người bắt đầu hỏi đạo, cầu tiên, họ sẽ coi nhẹ mọi sự việc bên cạnh mình.
Trong đầu Trưởng Tôn, ý nghĩ lóe lên liên hồi. Bà tiện tay lật xem miếng ngọc vài lượt rồi đưa cho Vân Diệp: “Ngọc cổ khá đấy, chỉ có nét chạm hơi kém. Ban cho ngươi. Từ xa ta đã nghe ba người nói định ăn hải sâm. Nếu Vân Diệp xuống bếp, thêm ta vào cũng không quá chứ?”
Vân Diệp bất đắc dĩ cầm miếng ngọc trong tay, đang định lên tiếng thì từ xa thấy Lý Nhị đi tới, bèn nhanh chóng giấu miếng ngọc đi. Trưởng Tôn thì không bận tâm; Lý Nhị mà nhìn thấy chắc chắn sẽ nổi trận lôi đình, một đội thám hiểm có khi lập tức được thành lập. Nếu mình làm đội trưởng thì khốn rồi.
“Thanh Tước, con cũng nên sửa cái tính khí trẻ con ấy đi. Chấp nhặt với một hoạn quan làm gì? Hắn bẩm báo với mẫu hậu con cũng là bổn phận. Lần sau đừng làm vậy nữa. Vân Diệp, đưa thứ hoàng hậu ban cho ngươi để trẫm xem. Sao, đồ tìm được trong hoàng cung mà trẫm cũng không được nhìn à?”
Vân Diệp cực chẳng đã đưa miếng ngọc cho Lý Nhị. Chỉ thấy ông tò mò cầm trên tay ngắm nghía, lật qua lật lại, thậm chí còn giơ lên soi mặt trời xem trong ngọc có lớp nào khác không. Một đế vương đường đường mà cầm miếng ngọc soi nắng, trông thật kỳ quặc. Trưởng Tôn đỡ lấy Lý Nhị, lo ông nhìn một hồi chóng mặt rồi ngã.
“Chẳng phải định đi ăn hải sâm sao? Trẫm cũng đi.” Lý Nhị nắm miếng ngọc trong tay, xem chừng không định trả lại.
Vân Diệp lén nhét chiếc hộp gỗ cho Lý Thừa Càn, dặn hắn cất kỹ, còn mình thì vào bếp nấu hải sâm. Từ lần trước ăn món hải sâm Vân Diệp nấu, Lý Thừa Càn đã nhớ mãi không quên. Nguyên Đại Khả, thứ sử Đăng Châu, muốn giúp dân Đăng Châu bán hải sản thì phải tìm cách làm cho đông người thích ăn hải sản. Nghe nói Thái tử điện hạ có sở thích ấy, một chiếc thuyền nhẹ lập tức ngày đêm không nghỉ chạy tới Trường An. Thế mà đến nơi, hải sâm còn sống cũng chỉ sót lại chưa đầy một phần mười.
Con nào con nấy to, thân mập mạp, trông đã thấy thích. Chúng được làm sạch bùn cát từ lâu, nội tạng cũng đã nhả ra. Món này chẳng cần tốn quá nhiều công sức; hải sâm om hành vốn là một món lớn.
Vân Diệp ghét nhất kiểu nấu từng đĩa nhỏ một. Chàng thích nấu nguyên một chậu lớn; xung quanh toàn là những kẻ mê ăn, nhất là hoàng hậu nương nương. Cảnh bà ăn thịt kho ở nhà lần trước, Vân Diệp vẫn nhớ như in.
“Năm người ăn chậu này chắc đủ rồi nhỉ?” Vân Diệp lẩm bẩm nhìn chiếc chậu sứ to như chậu rửa mặt. Ăn kèm cơm gạo trân châu thì chẳng có lý gì lại không đủ.
Món ăn được dọn lên bàn. Vân Diệp gắp một đoạn hành trắng nhỏ cho tên thái giám nếm thử. Thấy thái giám còn định động đũa vào hải sâm, Lý Thái chẳng màng cha mình vừa mới dạy dỗ, đạp một cú đá tên thái giám văng ra ngoài.
Hắn tự tay vớt mấy con hải sâm trong chậu ra, ăn sạch trong một hơi, rồi mới múc cho cha và mẹ mỗi người một bát, miệng không ngừng nói: “Phụ hoàng, nhi thần thích nhất món nấu cả nồi lớn của Diệp Tử, đậm đà, đầy đặn, tuyệt nhất. Người nếm thử đi, hóa ra đồ dưới biển lại ngon đến vậy.”
Lý Nhị vẫn mải lật xem miếng ngọc trong tay. Khi nãy ông cố ý rửa nó bằng nước, tự tay đặt miếng ngọc vào chậu nước rồi ngắm bên này, xem bên kia, nhưng vẫn không tìm ra đầu mối. Nghe Lý Thái nói, ông đặt miếng ngọc lên bàn ăn, gắp một con hải sâm nếm thử, khẽ thốt lên một tiếng ngạc nhiên, rồi tốc độ gắp thức ăn lập tức nhanh hẳn.
“Bệ hạ, nương nương vốn thích ăn thịt. Hai vị đều mắc phong tật, ăn nhiều thịt không có lợi, còn hải sâm ăn nhiều quả thật có ích, thậm chí còn giúp làm chậm và chữa phong tật. Ngư dân ven biển sống khổ sở, hải sâm phải được vớt từng con một từ vùng biển nông, vừa tốn thời gian vừa tốn công. Khi thần ở Đăng Châu, vào những ngày đầu xuân lạnh giá, ngư dân phải mình trần xuống biển, lặn mò khắp đáy nước. Mỗi ngày thu hoạch chẳng qua chỉ hơn chục con, vận chuyển đến Trường An lại càng gian nan; mười con mà có một con còn sống đến nơi đã là may mắn rồi.”
Lý Nhị dường như không nghe thấy. Trưởng Tôn tiếc nuối nhìn chiếc chậu, đặt đũa xuống rồi nói: “Vật này tuy tốt, nhưng kiếm được chẳng dễ, vừa hại dân vừa tốn của. Không ăn cũng được.” Lý Nhị lại nhét đũa vào tay Trưởng Tôn, bảo Vân Diệp nói tiếp.
“Nương nương thương xót bách tính, quả là tấm lòng từ mẫu. Nhưng hải sâm vẫn nên ăn, càng ăn nhiều càng tốt. Thần không rõ hải sâm ở chỗ người khác từ đâu mà có, nhưng biết rõ nguồn gốc số hải sâm của Thừa Càn. Nguyên Đại Khả, thứ sử Đăng Châu, vốn có chí lớn. Đăng Châu nằm ven biển, đất đai bị nước biển xâm thực, nhiễm mặn nặng, ruộng đồng chẳng thu hoạch được bao nhiêu. Muốn cải tạo đất mặn thì phải tưới nước rửa đất, công trình phức tạp; trồng trọt hai năm lại phải rửa đất một lần.”
May mà trời cao rất công bằng: không cho họ đất tốt, nhưng lại ban cho họ một vùng biển trù phú. Thịt cá voi giờ chẳng còn là thứ hiếm ở Trường An. Rong biển, rau biển, vào mùa đông người đến quán ăn ở Trường An, nhà nào cũng có. Cá muối, tôm khô cũng đã thành thức ăn thường ngày. Tất cả đều nhờ biển cả.
“Thừa Càn mua hải sâm từ ven biển rồi vận chuyển về, dù hao hụt lớn đến đâu thì người bỏ tiền vẫn là phủ Thái tử. Ngư dân được lợi, quan phủ có thuế để thu. Chỉ cần không cưỡng đoạt, dân chúng và quan phủ đều được hưởng lợi. Tiền bạc phải không ngừng lưu chuyển, từ tay người này sang tay người khác thì mới phát huy được tác dụng vốn có.”
“Ngươi với Thái tử là bạn thân, không lo ngự sử sẽ đàn hặc hai người sống xa hoa quá độ sao?”
“Tiền để trong kho, năm này qua tháng khác chẳng động đến mới là lãng phí lớn nhất. Cứ cách một thời gian, tiện nội lại phải khiêng bạc với tiền đồng ra phơi nắng, còn phải ngâm bạc trong thuốc nước, nếu không bạc sẽ xỉn màu, tiền đồng sẽ gỉ sét, phiền không chịu nổi. Chi bằng tiêu tiền đi, thế nào cũng có người được lợi. Thứ để trong kho gọi là bạc, không gọi là tiền.”
“Hề hề, ý ngươi là cần cù tiết kiệm là sai? Ai nấy đều nên mang nợ mà tiêu tiền à? Chẳng hạn giờ trẫm nên xây vườn cảnh thật lớn? Lý lẽ gì vậy?”
“Nếu đến lúc tất cả mọi người đều vay nợ để tiêu tiền, thần dám nói khi ấy Người chẳng cần thu thuế nông nghiệp nữa. Biết đâu dân cày còn được Người phát trợ cấp.”
ps：Tiết thứ nhất