Suốt đêm không ngủ, mắt trừng trừng nhìn lên nóc giường, đầu óc xoắn cả lại. Dù bên cạnh có hai mỹ nhân sống động quyến rũ nằm đó, ta vẫn giữ lòng tĩnh như nước. Chuyện này chẳng liên quan gì đến thuốc của Tôn Tư Mạc, mà vì gánh nặng gia tộc đè lên vai nặng như núi. Trong hoàn cảnh này, Vân Diệp chẳng nảy ra được suy nghĩ nào khác.
Cơ nghiệp nhà họ Vân giờ đã lớn mạnh, có quá nhiều thứ cần tính toán: những gì có thể đem ra trao đổi, những gì có thể từ bỏ, những gì phải liều mạng bảo vệ, tất cả đều phải tính cho rõ. Muốn phân định rành mạch mọi thứ thì không thể xong trong một hai ngày. Ta thực sự khâm phục những nhân vật quyết đoán mạnh mẽ trong lịch sử, những người có thể tính hết mọi lợi hại chỉ trong chớp mắt, tuyệt đối chẳng phải người thường. Chút cơ nghiệp nhà họ Vân thôi đã khiến Vân Diệp đau đầu, chẳng biết Lý Nhị tính toán rõ ràng xong xuôi rồi còn đào hố cho người ta liên tục bằng cách nào.
Sáng sớm, Nhan Chi Thôi đã tới nhà họ Vân. Thấy cánh tay băng bó của Vân Diệp, lúc không có ai, ông hỏi một câu: “Tiểu tử, hiếm thật đấy. Một kẻ ngốc nghếch như ngươi mà cũng có gia thần rồi cơ à.”
“Nhan sư nói đùa rồi, đều là gia nhân trong nhà thôi. Theo hầu lâu năm, không nỡ chia xa nên mới nhận làm gia chủ. Chuyện đùa của đám trẻ con, ngài còn tưởng thật sao?”
“Đừng lừa ta. Trẻ con đùa giỡn cũng chẳng lấy chuyện này ra làm trò đâu. Cánh tay bị cứa nham nhở thế kia, chắc chắn số người không ít. Tiểu tử, từ nay về sau làm việc gì cũng phải thận trọng. Còn làm càn nữa, người mất mạng sẽ không chỉ là một mình ngươi đâu.”
Ta đã hẹn với lão đầu hôm nay đi xem thu hoạch ngô. Lão tự nhận mình thích ăn ngô nhất, cháo hạt ngô uống mãi cũng không chán, còn đặt cho nó cái tên nghe mê hồn là “cháo ngọc vàng thủy tinh”. Đợt ngô đầu tiên năm nay thu hoạch, lão nhất định phải đi xem. Người đi cùng còn có Lý Thừa Càn và Lý Thái.
Huyện lệnh Lam Điền dẫn theo chủ bạ, huyện thừa và huyện úy, tất cả đều có mặt. Giờ ruộng đồng đã không còn thấy những củ khoai tây khiến người ta tê cả da đầu, quan viên địa phương lại khôi phục sức sống.
“Tào huyện lệnh hôm nay trông mặt mày hồng hào quá, có chuyện vui gì kể nghe xem.” Vân Diệp cười đùa với huyện lệnh. Tào huyện lệnh béo mập nghe vậy thì cười tươi rói, liên tục chắp tay: “Thẹn quá, thẹn quá.”
Chủ bạ vội tiếp lời: “Hầu gia có điều chưa biết, giờ phải đổi cách xưng hô với Tào huyện lệnh rồi. Hôm qua bộ Lại vừa gửi công văn đến, Tào huyện lệnh nay đã là Biệt giá Hứa Châu, ít ngày nữa sẽ nhận chức. Hiện ngài ấy đang bàn giao công vụ. Nghe nói Nhan công, Thái tử, Ngụy vương và Vân hầu sắp tới thị sát ruộng ngô nên dù thế nào ngài ấy cũng phải tới nghe chỉ dạy.”
Lý Thừa Càn “ồ” một tiếng rồi nói: “Lần này ngươi được thăng chức là hoàn toàn xứng đáng. Công lao đã đủ, tự nhiên sẽ được thăng tiến. Ta không nói lời chúc mừng nữa, chỉ mong ngươi đến Hứa Châu nhậm chức vẫn tận tâm tận lực, lập công vì nước. Hứa Châu xưa nay là nơi quần hùng tranh bá. Địa thế trong vùng cao ở tây bắc, thấp ở đông nam, thoai thoải từ tây xuống đông nam; bình nguyên nhiều, núi đồi cũng chẳng ít. Vốn là nơi đất đai trù phú, dân cư đông đúc, tiếc rằng trải qua quá nhiều chiến tranh khiến dân chúng nghèo khổ. Làm quan một phương thì phải mang phúc đến cho một phương. Nếu ngươi thể hiện xuất sắc ở Hứa Châu, con đường làm quan của ngươi sẽ không chỉ dừng ở chức biệt giá.”
Nghe Thái tử động viên, răn dạy, Tào huyện lệnh vội quỳ lạy, chỉ trời thề rằng nhất định sẽ thay đổi cảnh ngộ của dân chúng Hứa Châu; nếu không làm được, ông thà chết già ở Hứa Châu.
“Tào béo, vận may của ngươi đúng là tốt thật. Thái tử nói thế rõ ràng là định cho ngươi thăng quan. Hứa Châu cũng ở gần kinh kỳ, khí hậu phong thổ gần như chẳng khác Quan Trung. Chỉ cần ngươi mang khoai tây và ngô đến đó, một năm là dân chúng no bụng; hai năm là ngươi có thể bán miến Hứa Châu đi khắp nơi. Dân có lương thực, có tiền, thế là ngươi có thành tích vững như bàn thạch. Sau này làm thứ sử cũng có thể bắt chước cách đó. Hay ngươi đổi tên thành quan khoai tây đi.”
Mọi người có mặt đều cười ầm lên, Tào huyện lệnh cười to nhất. Nhan Chi Thôi ngồi trên xe lăn, cười mắng Lý Thái: “Cái miệng của tiểu tử ngươi vẫn độc địa như xưa. Làm quan khoai tây thì có gì không tốt? Dân chúng có lương thực, có tiền mới là lẽ phải. Không phải chịu đói mới là quan trọng nhất. Ăn mặc đủ đầy rồi mới biết lễ nghĩa; khi lo liệu kho lương và túi tiền của dân, Tào huyện lệnh tuyệt đối đừng quên việc giáo hóa.”
Tào huyện lệnh chỉnh lại áo mũ, cung kính lạy tạ Nhan Chi Thôi, rồi quay sang chắp tay với Vân Diệp: “Hạ quan sắp rời nơi này, từ nay không thể nghe Vân hầu chỉ dạy nữa. Không biết Vân hầu có lời răn bảo nào để hạ quan luôn ghi nhớ không?”
“Chuyện khác thì không có gì. Phẩm tính của ngươi khá tốt, chỉ hơi cố chấp. Đến Hứa Châu thì đừng nhúng tay quá nhiều vào chốn quan trường địa phương. Chỉ cần nắm chắc ba thứ khoai tây, ngô và miến, chẳng ai làm gì được ngươi. Nhớ kỹ, nhất định phải khiến dân chúng có cảm giác rằng viên quan này ngốc nghếch, lắm tiền, dễ lừa. Phải làm cho dân chúng ùn ùn kéo đến bắt nạt ngươi, như vậy ngươi mới vòng qua được tất cả mọi người để làm mọi chuyện mình muốn.” Một phen lời ấy khiến ai nấy đều ngẩn ra. Nhan Chi Thôi phản ứng nhanh nhất, cười đến chảy cả nước mắt, chỉ vào Vân Diệp mà không nói nên lời. Lý Thái cũng hiểu ra, bèn cười lớn theo.
Thấy Tào huyện lệnh vẫn ngơ ngác, Lý Thừa Càn bèn giải thích: “Ý của Vân hầu là ngươi đừng mù quáng, cứng nhắc ép người ta trồng hai loại cây này. Ngươi phải khơi gợi lòng hiếu kỳ của dân chúng, khiến chuyện từ chỗ ngươi muốn họ trồng khoai tây biến thành họ tự muốn trồng, đến mức không cho trồng cũng không được. Mấy trò nhỏ này, làm quan bao năm, ngươi chẳng lẽ không hiểu?”
Tào huyện lệnh bừng tỉnh. Chủ bạ, huyện thừa và huyện úy phía sau cũng tỏ vẻ như vừa hiểu ra, chỉ không biết có mấy phần là thật.
Nhìn Tào huyện lệnh dẫn đầu, đeo sọt đi thu hoạch ngô, Vân Diệp cười nói với Lý Thái: “Cứ chờ xem, sang năm Hứa Châu mà không đầy khoai tây với ngô khắp núi đồi thì ngươi cứ đến hỏi ta. Với cuộc trò chuyện hôm nay, dù có cho thứ sử Hứa Châu tám lá gan, ông ta cũng chẳng dám ngấm ngầm gây khó dễ cho biệt giá. Ngươi nói không sai, tên này đúng là may mắn.”
“Ta vẫn luôn muốn hỏi ngươi, vết thương trên cánh tay từ đâu ra vậy? Trông như bị cứa nhiều nhát lắm. Cái viên quan bé tí kia chưa đến lượt chúng ta phải bận tâm, chẳng lẽ ngươi tự làm mình bị thương?”
Lý Thừa Càn đã bị Nhan Chi Thôi đuổi vào ruộng ngô thu hoạch, Vân Diệp và Lý Thái đương nhiên cũng không tránh được. Tay Vân Diệp rất bất tiện, Lý Thái lập tức nhận ra có điều khác thường.
“Nói là tự làm mình bị thương cũng đúng, quả thật do ta tự cứa đấy. Mấy lão binh từng theo ta chinh chiến ở Lũng Hữu nhất quyết muốn làm gia thần nhà họ Vân, còn phải tuyên thệ kết minh. Ta cứ tưởng mỗi người phải cứa một nhát, nào ngờ chỉ cần một nhát là đủ, thành ra cánh tay mới nham nhở thế này.”
Lý Thái nhìn cánh tay nát bươm của Vân Diệp với vẻ ngưỡng mộ, nói: “Vận may của ngươi tốt thật, có người sẵn lòng giao tính mạng cho ngươi. Vết thương như thế này, phụ hoàng ta có, đại ca ta có, còn ta với Lý Khác thì chưa. Xem ra phẩm hạnh của ta vẫn chưa đủ khiến người ta phục.”
Vân Diệp ngạc nhiên dừng tay, nhìn Lý Thái rồi nói: “Ngươi là con trai được bệ hạ sủng ái nhất, lại là thân vương, đất phong rộng đến dọa người. Theo lý mà nói, ngươi có tám mươi hay một trăm gia thần cũng chẳng lạ, sao lại không có? Vi Đĩnh và Đỗ Sở Khách theo ngươi nhiều năm, chẳng lẽ họ không phải gia thần của ngươi?”
“Họ là thuộc quan của Ngụy vương phủ, không phải gia thần. Gia thần, nô bộc và thuộc quan là ba chuyện khác nhau: một loại do triều đình phân phái, một loại bán thân vào nhà, còn gia thần thì khác. Trước hết, người ấy phải lập công cho ngươi; tiếp theo, ngươi phải công nhận lòng trung thành của họ; cuối cùng, ngươi thấy mình có thể giao tính mạng cho người ấy. Người như thế mới đủ tư cách làm gia thần. Dù người đó chỉ là kẻ chăn ngựa trong nhà ngươi, họ cũng là nửa chủ nhân của nhà ngươi, chứ không phải người hầu. Đám lão binh nhà ngươi từng vào sinh ra tử cùng ngươi, lại một lòng trung thành với nhà ngươi; bảy tám năm trôi qua, lòng người thế nào cũng nhìn thấu rồi. Vậy nên ngươi có gia thần chẳng có gì lạ. Còn ta thì khó, thời gian mở phủ quá ngắn, lúc này sẽ chẳng ai chủ động nhận ta làm gia chủ.”
Tùy tiện hái một sọt ngô cho có lệ là được. Năm nay, gần như toàn bộ ngô nhà họ Vân đều để làm giống. Tào huyện lệnh lại dốc hết gia sản mua năm trăm quan giống ngô, còn mua thêm bảy tám thuyền khoai tây. Vân Diệp chịu hết nổi tốc độ truyền tin của Đại Đường: khoai tây ở Trường An nhiều đến ăn không hết, vậy mà Hứa Châu chỉ cách Trường An có năm trăm dặm, dân chúng nơi đó lại chưa từng nghe nói đến khoai tây. Quan phủ biết đến khoai tây cũng chỉ qua hai chữ đơn giản trên công văn và tin báo khẩn.
Người của Tư Nông Tự cũng kéo vào ruộng nhà họ Vân thu hoạch ngô. Thiếu khanh Tư Nông Tự ngượng ngùng đến nỗi không đọc nổi thánh chỉ, bèn nhét thánh chỉ cho Vân Diệp để hắn tự xem. Vân Diệp ngơ ngác mở ra, lúc này mới phát hiện đó chẳng phải thánh chỉ gì cả, mà là ý chỉ của Trưởng Tôn.
“Lưu thiếu khanh, năm nay bản hầu hai mươi hai tuổi, chẳng lẽ vẫn chưa thành niên? Sao còn thuộc quyền quản thúc của hoàng hậu nương nương? Chuyện này đâu hợp lẽ. Chỉ dụ ban cho Ngụy vương đều là thánh chỉ, sao đến lượt ta lại biến thành ý chỉ của hoàng hậu?”
“Vân hầu, hạ quan cũng không rõ. Tư Nông Tự mua giống tốt theo giá ngài đã định, chỉ là khoản tiền này không lấy từ quốc khố mà do phủ Thiếu Giám chi ra. Nghe nói là tiền son phấn nương nương tiết kiệm được nhờ ăn tiêu tằn tiện. Vì thế ngài nhận được ý chỉ của hoàng hậu chứ không phải thánh chỉ cũng chẳng lạ. Các đại thần ở Trung Thư Tỉnh không có ý kiến, Gián quan không bác bỏ ý chỉ, vậy nó đương nhiên có hiệu lực.”
“Lão Lưu, mấy năm trước ngươi nói nương nương ăn tiêu tằn tiện thì ta không ý kiến. Giờ còn nói thế, lương tâm ngươi không cắn rứt sao? Phủ Thiếu Giám bây giờ giàu sụ. Tiền bệ hạ tu sửa Khúc Giang Trì đều do phủ Thiếu Giám tài trợ độc quyền. Hai năm nay trong hoàng cung xây thêm bao nhiêu đình đài lầu các, cái nào cũng đẹp lộng lẫy. Chim quý thú lạ trong vườn Khúc Giang, ngay cả ta ở núi Tần Lĩnh còn chưa thấy mấy con. Mấy pho tượng dát vàng trong hoàng cung ấy, đâu phải chỉ dát vàng thôi. Lớp vàng dày một ngón tay, ngươi từng thấy chưa?”
Trong lòng Vân Diệp đắng ngắt. Trưởng Tôn nhất quyết muốn nắm chặt mình trong lòng bàn tay. Nằm trong tay bà, dù có xảy ra chuyện gì cũng chỉ là chuyện nhỏ, có thể xử trí theo gia pháp. Tuy có rất nhiều lợi cho bản thân, nhưng muốn được người khác kính trọng thì chẳng dễ, bởi những huân quý do hoàng hậu quản đều là người chưa thành niên.
Trung Thư Tỉnh? Gián quan? Sao họ có thể có ý kiến được? Có người tự nguyện bỏ ra một khoản tiền lớn giúp triều đình mua giống, lại không kèm theo chút điều kiện nào. Còn một vị hầu tước có mất mặt hay không, ai mà quan tâm? Chỉ cần không động đến tiền quốc khố, ngay cả bản thân họ mất mặt cũng chẳng để bụng. Vân Diệp biết đám người như Phòng Huyền Linh, Ngụy Trưng lúc không cần thể diện thì đáng sợ đến mức nào.
ps: Xin gửi lên tiết thứ ba.