Sau khi uống bát canh cá thơm ngon ấy, lão Dương Bì như biến thành một con quỷ đói bò ra từ địa ngục A Tỳ, sợ người khác tranh ăn với mình nên đẩy tôi và Béo Tử sang một bên, một mình ôm nửa nồi canh cá còn lại. Một tay lão dùng muôi múc canh, tay kia thọc thẳng vào nồi đang sôi sùng sục để vớt thịt cá, hai tay liên tục đưa thức ăn vào miệng như nước chảy. Cứ như miệng lão đã biến thành cái động không đáy, uống bao nhiêu canh, ăn bao nhiêu thịt cá cũng chẳng thể lấp đầy. Nhưng thịt cá và canh cá rốt cuộc đều là vật hữu hình, lão Dương Bì ăn quá nhiều, bụng căng tròn, đến lỗ mũi cũng trào ra thứ canh cá trắng đục.
Tôi, Béo Tử và Đinh Tư Điềm nhìn nhau, ai nấy đều ngây người. Chúng tôi từng thấy người ăn khỏe, nhưng mẹ kiếp, chưa từng thấy ai ăn khỏe đến mức này. Béo Tử nhìn mà hãi hùng, cứ luôn miệng nói với lão Dương Bì: “Để dành cho bọn tôi một ít, để dành một ít…” Đinh Tư Điềm mơ hồ nhận ra có điều không ổn, nhưng không biết rốt cuộc đã xảy ra chuyện gì. Cô kéo mạnh cánh tay tôi: “Ông lão Dương Bì… rốt cuộc ông ấy bị làm sao vậy? Cứ ăn tiếp thế này sẽ mất mạng mất.”
Đinh Tư Điềm kéo tay khiến tôi tỉnh khỏi cơn ngây người. Nãy giờ tôi mải nhìn dáng vẻ ăn như quỷ đói của lão Dương Bì đến đờ cả người. Nồi canh cá này chắc chắn có vấn đề. Chẳng lẽ loài cá được xem là thần linh trên thảo nguyên quả thật không ăn được? Ăn vào sẽ hóa điên, cứ ăn mãi cho đến chết ư?
Thấy lão Dương Bì sắp tự làm mình no đến chết, tôi không còn thời gian suy nghĩ thêm, bước tới túm cổ áo sau của lão. Bụng lão căng như trống, dường như có thể nứt toác bất cứ lúc nào. Tôi sợ dùng sức mạnh sẽ làm tổn thương nội tạng của lão, nên chỉ nhẹ nhàng nắm cổ áo kéo lão ngả ra sau, rồi bảo Béo Tử giật chiếc muôi trong tay lão. Lão Dương Bì đã mất trí, canh cá sặc ra cả miệng lẫn mũi. Bị tôi kéo ngửa ra sau, lão ngã vật xuống đất, sùi bọt mép, bất tỉnh nhân sự.
Tôi nghĩ may mà lão chỉ uống canh cá, xoa bụng cho lão, móc cho nôn ra một ít rồi để lão trung tiện, chắc cũng không sao. Nhưng vừa ngước mắt lên, tôi thấy Béo Tử đang cầm muôi định múc canh cá. Miệng anh ta còn lẩm bẩm với Đinh Tư Điềm: “Chẳng lẽ canh này ngon đến thế thật sao? Khiến nông dân bần hạ uống vào là không dừng được. Để tôi thử xem…”
Sợ Béo Tử giẫm lên vết xe đổ của lão Dương Bì, tôi vội đá đổ nồi nóng. Chỗ canh cá còn lại đổ hết xuống đất. Tôi nói với Béo Tử và Đinh Tư Điềm: “Canh này không uống được, uống vào sẽ biến thành quỷ đói.” Đinh Tư Điềm vừa xoa bụng lão Dương Bì vừa nói: “Phải đấy, tôi thấy ông lão Dương Bì càng uống càng đói. Rõ ràng bụng đã no căng mà ông ấy dường như chẳng cảm nhận được, càng uống càng muốn uống. Xem ra những người chăn nuôi trên thảo nguyên Ba Luân Tả xưa nay không ăn cá quả thật là có nguyên do.”
Tôi rất hối hận vì lúc đầu đã để lão Dương Bì uống ngụm canh cá đầu tiên. Khi ấy chúng tôi hoàn toàn không hiểu được bí mật bên trong, chỉ cảm thấy khu rừng mù mịt này, cũng như truyền thuyết về con yêu long ở đây, chỗ nào cũng toát lên vẻ quỷ dị đáng sợ, khiến người ta không sao lý giải nổi. Nhiều năm sau, khi nhập ngũ đến Lan Châu, tôi mới biết trên cao nguyên Hoàng Thổ có một loài cá quả hiếm. Loài cá này béo ngon, ít xương, dùng nấu canh thì thơm ngon vô cùng. Bất cứ ai nếm thử một miếng cũng sẽ như quỷ đói đầu thai, càng ăn càng đói, càng muốn ăn, cho đến khi no căng mà chết. Có vô số truyền thuyết về loài cá quả đáng sợ này. Có người nói những con cá ấy đều do người chết đói trong nạn đói hóa thành; cũng có người nói cá quả là con cháu của rồng dưới sông, ai ăn chúng sẽ phải chịu lời nguyền.
Sau này, khi khoa học ngày càng phát triển, tôi mới hiểu ra rằng trong loài cá quả này có chứa một chất gây mê. Con người cảm thấy đói hay no đều là do một phần “dây thần kinh khước thực” ở vùng dưới đồi của não bộ. Một thành phần nào đó trong cá quả vừa khéo làm tê liệt đoạn thần kinh này, khiến người ta cảm thấy đói đến không thể chịu nổi. Một khi đã ăn thì sẽ không thể kiểm soát được ham muốn ăn uống của mình nữa. Từ xưa đến nay, số người chết vì nó nhiều không đếm xuể.
Khi ấy, trong rừng sâu ở “Bách Nhãn Quật”, có lẽ chúng tôi đã lỡ nấu loài cá quả này thành canh. Nhưng lúc đó chúng tôi hoàn toàn không biết nguyên do, chỉ cảm thấy có điều bất ổn, tuyệt đối không được động vào nồi canh cá này nữa.
Lão Dương Bì bụng trướng, bất tỉnh, xem ra nhất thời chưa thể tỉnh lại. Lão còn trướng bụng đến mức này, chúng tôi cũng chẳng cách nào di chuyển lão. Nếu ruột bị căng đến vỡ, giữa nơi hoang vu hẻo lánh không thuốc men không thầy thuốc này, chúng tôi chỉ có thể trơ mắt nhìn lão chết.
Nhìn nồi canh cá đổ tung tóe dưới đất và con ngựa già đang gặm cỏ, ba chúng tôi gồm tôi, Béo Tử và Đinh Tư Điềm ai nấy đều ủ rũ. Cá trong đầm này quá kỳ quái, chắc chắn không thể ăn, nhưng cơn đói kéo đến thì thật khó chịu đựng. Lúc này chúng tôi không khỏi ghen tị với con ngựa già: trên thảo nguyên đâu đâu cũng có cỏ, cứ gặm vài miếng là hết đói, nào có phiền phức như con người ăn uống.
Trước mắt, chúng tôi chỉ còn cách chờ lão Dương Bì tỉnh lại rồi đi tìm thứ khác lót dạ. Sương đêm trong rừng dần tan, thấp thoáng có thể nhìn thấy những vì sao và vầng trăng mờ nhạt trên trời. May là ngoài loài cá trong đầm không ăn được, chúng tôi chưa thấy nơi này có gì nguy hiểm. Bốn bề yên ắng, ba người quây quanh đống lửa, định tán gẫu vài câu để phân tán sự chú ý, giảm bớt cơn cồn cào vì đói trong bụng. Nhưng mới nói được dăm câu, đề tài đã chuyển sang chuyện ăn uống. Chúng tôi ra sức hồi tưởng từng bữa ngon mình từng ăn. Trong đợt đại liên kết, chúng tôi từng đi gần nửa Trung Quốc: vịt quay Bắc Kinh, bánh bao Cẩu Bất Lý ở Thiên Tân, bánh canh thịt dê ở Tây An, mì kéo Lan Châu… Cứ từng bữa, từng miếng mà hồi tưởng.
Ba người đang mải mê bàn chuyện ăn uống thì phía sau vang lên tiếng sột soạt như chuột chạm vào đồ vật. Chúng tôi vội ngoảnh lại nhìn, hóa ra nửa nồi canh cá đổ vương vãi bên cạnh, cùng với đầu cá và thịt cá bên trong, đã dẫn dụ mấy con chuột chũi béo mập tới. Đám này quả thật tham ăn, không cưỡng nổi sức hấp dẫn của vị cá quả thơm ngon, chẳng màng gần đó có người có lửa, cứ thế cả gan mò tới ăn trộm, ôm những mẩu thịt cá dưới đất gặm ngon lành.
Tôi thấy những con chuột chũi này béo núc, lông bóng mượt. Người ta thường gọi chúng là “đại nhãn tặc”; chúng thường sống trong các hang đất vàng dưới thảo nguyên, đôi khi cũng thấy trong những chỗ khô ráo trong rừng. Chúng béo hơn chuột đồng nhiều, đúng là món ngon nơi hoang dã. Tôi vội ra hiệu cho Béo Tử và Đinh Tư Điềm đừng lên tiếng, rồi tiện tay nhặt một khúc cây to bằng nắm tay, nhắm vào con lớn nhất trong đám mà vụt mạnh một gậy. Con đại nhãn tặc ham ăn cá, chẳng khác nào lão Dương Bì, ăn đến nỗi đầu óc mụ mị, hoàn toàn không né tránh, lãnh trọn cú đánh.
Béo Tử cũng bật dậy, cầm khúc cây to vung lên cùng tôi đánh chuột. Chỉ trong chốc lát, bảy tám con chuột béo đã chết dưới những trận đòn loạn xạ. Ba người mừng rỡ, vội bắt tay nướng chuột ăn thịt. Mỗi con đại nhãn tặc to gần bằng một con thỏ cỡ nhỏ, nướng lên mỡ chảy xèo xèo. Ban đầu Đinh Tư Điềm vẫn hơi lo: “Lỡ đại nhãn tặc cũng giống cá quả, người ăn vào sẽ biến thành quỷ đói thì sao?”
Tôi nói với Đinh Tư Điềm: “Trên thảo nguyên đâu có truyền thuyết cấm ăn đại nhãn tặc. Chẳng phải có nhiều người chăn nuôi vào mùa thu bắt những con đại nhãn tặc béo nhất làm lương thực đó sao? Tôi thấy chắc không vấn đề gì.” Trong lúc nói chuyện, Béo Tử bên kia đã ngấu nghiến ăn hết nửa con đại nhãn tặc mới nướng chín sơ. Tôi và Đinh Tư Điềm vẫn còn hơi lo, thử ăn một ít, thấy không có gì khác thường mới yên tâm ăn thỏa thích.
(Đoạn quảng cáo đã lược bỏ.)