Mùa xuân năm 1985, một người nhà quê mặc áo xanh hồ cứng, ôm một bọc đồ bước vào tiệm tôi. Người ấy có vẻ lần đầu lên thành phố, ánh mắt đảo liên hồi. Đến trước quầy, ông ta chẳng hỏi han gì, chỉ kéo hé bọc vải hoa xanh rách bươm. Tôi bảo mấy hôm nay tiệm đang sửa sang, không nhận đồ. Ông ta không chịu, cứ đòi tôi thẩm định giúp. Đúng lúc tôi đang khó xử, một bóng người hùng hổ xộc vào cửa, chộp lấy tay người đàn ông trung niên áo xanh, để lộ hàm răng vàng chóe rồi cười nói: “Ối giời, báu vật của ngài, tiệm nhỏ này không kham nổi đâu.”
Thấy là Kim Nha, tay ba hoa đại vương, tôi bèn đẩy hết chuyện phiền phức sang cho anh ta, nói với người đàn ông trung niên: “Ngài cứ xem cho kỹ, đây mới là đại chưởng quỹ của ‘Nhất Nguyên Trai’ chúng tôi. Ngài có món hàng nào thì cứ tìm anh ấy.”
Người đàn ông trung niên lập tức đặt món đồ trong tay lên bàn, bảo Kim Nha xem qua. Anh ta chỉ liếc một cái, rồi xòe hai tay, làm ra vẻ mặt của một cán bộ thôn lo nước thương dân: “Thưa vị đại lão bản, tục ngữ nói hay lắm, không vào cửa nhà thì chẳng thành người một nhà. Báu vật của ngài quả là tốt, nhưng ‘Nhất Nguyên Trai’ chúng tôi miếu nhỏ sức yếu, chỉ buôn bán nhỏ kiếm miếng cơm ăn. Món này của ngài đúng là đồ sưu tầm hiếm có trên đời. Chúng tôi có lòng muốn mua mà chẳng đủ sức kham. Thế này nhé, ngài sang phố Cống Viện phía trước tìm thử xem, ở đó có khối cửa hàng lớn.”
Nói xong, anh ta quay lại chỉ vào tôi, hạ giọng nói với người kia: “Không giấu gì ngài, tháng này chúng tôi còn chưa được phát lương. Ngài nhìn anh nhân viên của tôi xem, mặt xanh như tàu lá, toàn là đói mà ra cả.”
Nghe anh ta nói vậy, tôi không khỏi buồn cười. Mấy mánh khóe nhỏ của Kim Nha chỉ lừa được những người lao động chất phác, thật thà. Lão già này chẳng biết lại đang tính kế gì, chắc muốn mua rẻ món đồ của người ta.
Vị “đại lão bản” thắt dây lưng lên tận ngực kia đầy vẻ nghi ngờ, ôm khư khư bọc vải rách trước ngực, thò đầu nhìn về phía tôi. Kim Nha nhân cơ hội nháy mắt ra hiệu. Tôi không tiện làm anh ta mất mặt, đành nén hơi, hùa theo lời anh ta mà oang oang: “Đúng rồi, chưởng quỹ, bao giờ mới phát lương vậy? Chuột nhà tôi đói chết cả ổ rồi, sống thế này sao nổi?”
Kim Nha thở dài, nói với người kia: “Được ngài coi trọng tiệm nhỏ, lặn lội từ xa đến đây mà còn chưa kịp uống chén trà. Hay thế này, ta tìm cách dung hòa nhé: ngài để món đồ lại đây, coi như ký gửi bán. Sau này đổi được tiền, chúng tôi sẽ gửi cho ngài. Còn tiền hoa hồng thì ngài tùy tâm thưởng cho, nhiều thì tốt nhất, ít một chút chúng tôi cũng không ý kiến. Ngài thấy sao?”
Người kia lập tức ôm chặt bọc đồ, lắc đầu nguầy nguậy, sợ Kim Nha nhào tới cướp báu vật. Ông ta nói một câu cảm ơn rồi thoắt cái đã chạy về phía phố Cống Viện. Tôi trêu anh ta mấy câu: “Mấy năm không gặp, lưỡi cũng sắp biến thành vàng rồi, nói gì giống nấy. Đúng là đệ nhất danh miệng đất kinh thành.”
Kim Nha chẳng để bụng, tự kéo ghế ngồi xuống trước mặt tôi, kể công: “Đại chưởng quỹ, phen này anh phải ghi cho người anh em một công đấy.”
Thấy lời anh ta còn có ý khác, tôi hỏi trong bọc của người kia vừa rồi đựng thứ gì, sao lại không nhận. Kim Nha cười hề hề, bốc một nắm hạt dưa lên cắn: “Hồ gia, hồi trước ngài tìm tôi làm người thẩm định cho tiệm, quả là tìm đúng người rồi. May mà tôi đến kịp, chỉ chậm trước sau một chút thôi. Chỉ riêng bọc đồ vừa rồi, đừng nói bảy phố tám ngõ, chín mươi chín gian tiệm rưỡi trong miếu Phu Tử của ngài chẳng ai nhận ra; có mang về vườn đồ cổ Bàn Gia Viên ở Bắc Kinh thì cũng lừa chết một đám con buôn.”
Kim Nha nói trong bọc giấu một tấm cổ thiếp đời Đường, tên gọi chuyên môn là “Phượng hoàng lật mình”. Nói nôm na thì chính là đồ giả. Đồ giả cũng chia thành ba bậc sáu hạng; “Phượng hoàng lật mình” chỉ loại ngụy tác có phẩm tướng cao nhất, có thể giả mà như thật. Lấy tấm cổ thiếp vừa rồi làm ví dụ, kỹ thuật chế tác khá tinh xảo: người ta lấy lớp vải kẹp trên rèm tre cũ làm lớp giấy đầu tiên, gom vụn thuốc lá tạo mùi, dùng hơi nóng làm giấy giòn, cuối cùng trộn tro hương trong đại miếu thành hồ để bắt chước mùi của cổ thiếp. Bản thân những kỹ nghệ ấy đã là sự khéo léo, tài trí khiến người ta phải kinh ngạc, huống hồ nét chữ trên cổ thiếp phóng khoáng tung hoành, chẳng hề có vẻ rập khuôn. Ngay cả phần đông người sành nghề cũng tin là thật, mắc bẫy trước món “Phượng hoàng lật mình” này.
Mời mọi người yêu thích Quỷ Xuy Đăng lưu lại: (m.shuhaige.net) Quỷ Xuy Đăng, Thư Hải Các. Tốc độ cập nhật nhanh nhất toàn mạng.