Nhìn dung nhan trong gương hoa lăng, ngón tay khẽ lướt qua mặt mình. Da trắng mịn, đôi mắt trong veo long lanh, môi đỏ son. Đây vẫn là gương mặt trẻ trung, nhưng lòng đã già, từng sợi bi thương len lỏi nơi đáy lòng.
Hôm nay không đến lượt ta trực, nhưng sinh nhật này ta biết trải qua thế nào đây? Bánh sinh nhật!!! Khi còn ở Bắc Kinh, năm nào mẹ cũng mua cho ta một chiếc bánh sinh nhật. Sau này đến Thâm Quyến, mẹ vẫn dặn anh trai lên mạng đặt bánh giúp ta, gửi lời chúc phúc cùng tình yêu thương đến tận nơi. Ta úp mặt xuống bàn, không muốn nghĩ thêm nữa. Đã bốn năm rồi. Chút hy vọng ít ỏi được trở về cũng đã tan biến từ lâu. Xem ra đời này ta chỉ có thể làm Mã Nhĩ Thái Nhược Hy.
Chợt nhớ ra sinh nhật chẳng phải chính là ngày mẹ sinh ta sao? Nỗi đau buồn không sao kìm nén bỗng trào dâng. Ta chẳng còn muốn nghĩ đến ngày này nữa, bèn đứng dậy, tiện tay lấy một quyển sách trên giá rồi tựa vào giường đọc.
Thấy bìa sách đề thơ Đường, ta cũng chẳng để tâm, tiện tay lật một trang rồi đọc. Nào ngờ lại là bài “Du Tử Ngâm” của Mạnh Giao. Ta vội “bốp” một tiếng ném sách lên bàn, vậy mà cả bài thơ cứ quanh quẩn mãi trong đầu.
“Tay mẹ cầm kim chỉ, áo con mặc trên mình. Trước lúc con đi, mẹ may từng mũi khít, chỉ sợ con về muộn. Ai bảo tấc cỏ lòng con, báo được ánh xuân ba tháng?”
Ta thở dài một tiếng, ngả người xuống giường rồi nhắm mắt lại.
Ta đang buồn bã thì bỗng nghe tiếng gõ cửa, vội ngồi dậy, chỉnh lại y phục rồi nói: “Vào đi!” Một cung nữ trông lạ mặt, tươi cười đẩy cửa bước vào. Ta không khỏi sững người, vội đứng lên. Cô ta nhún mình hành lễ, nói: “Cô nương Nhược Hy cát tường! Nô tỳ là Thải Hà, cung nữ hầu hạ Lương chủ tử.” Ta khẽ “ồ” một tiếng. Cô ta nói: “Chủ tử tình cờ thấy hoa văn trên chiếc khăn tay của một cung nữ rất tinh xảo, hỏi ra mới biết là do cô nương vẽ. Chủ tử muốn mời cô nương qua giúp vẽ vài mẫu.” Ta ngẩn ra một lát rồi đáp: “Được!”
Cô ta đi trước dẫn đường, ta theo sau. Trước kia tuy đã gặp nhiều lần, nhưng kể từ khi vào cung, đây là lần đầu ta đến cung của Lương phi. Bà là ngạch nương của Bát A Ca, giữa ta với bà còn có mối quan hệ của ta và tỷ tỷ, vậy mà bà luôn hờ hững với ta. Ta cũng chỉ theo quy củ thỉnh an hành lễ. Trái lại, thái độ của các nương nương khác đối với ta đã thay đổi nhiều trong bốn năm qua, từ nghi ngờ lạnh nhạt lúc đầu đến hòa nhã thân thiết như hiện giờ. Dù sao, trong số những người hầu cận Khang Hy, ngoài Lý Đức Toàn ra, ta là người được trọng dụng nhất. Ngay cả khi ai nấy đều đoán rằng trong biến cố phế Thái tử, ta có thể bị liên lụy vì “Bát gia đảng”, Khang Hy vẫn đối đãi với ta như thường. Điều đó khiến người trong cung càng để tâm đến ta.
Thải Hà giúp ta vén rèm, nói: “Cô nương tự vào nhé!” Ta gật đầu, bước vào phòng. Chính sảnh không có ai, chỉ nghe tiếng trò chuyện vọng ra từ gian bên, bèn đi về phía ấy. Cung nữ Thải Cầm đứng sau rèm châu thấy ta đến, vội vén rèm sang hai bên. Thải Cầm là nữ quan có phẩm cấp cao nhất trong cung Lương phi, lại được bà coi trọng nhất, nên ta vội bước nhanh mấy bước, cười khẽ nói: “Phiền tỷ tỷ rồi!” Thải Cầm cũng vội cười đáp lễ, không nói gì, chỉ ra hiệu cho ta vào.
Vừa vào, ta đã thấy Lương phi ngồi nghiêng trên giường, tỷ tỷ mặc cung trang, ngồi nghiêng phía dưới. Lòng ta ấm lên, vội cúi người thỉnh an Lương phi và tỷ tỷ: “Lương phi nương nương cát tường! Phúc tấn cát tường!” Lương phi khẽ nâng tay, bảo ta đứng lên.
Lương phi hờ hững nói: “Thấy mẫu hoa văn cô vẽ khá đẹp, nên sai người gọi cô đến giúp vẽ thêm vài mẫu.” Ta vội cười đáp: “Được nương nương để mắt đến là vinh hạnh của nô tỳ.” Bà bảo cung nữ mang ghế thêu đến, ban cho ta ngồi bên cạnh. Ta vội nói không dám, bà bảo: “Chẳng lẽ lát nữa vẽ hoa văn cô cũng đứng vẽ sao?” Ta nghĩ trong phòng này, ngoài tỷ tỷ và Lương phi thì chỉ có cung nữ Thải Cầm đứng bên rèm châu, bèn làm theo lời bà, ngồi xuống. Lúc này ta mới mím môi cười với tỷ tỷ, tỷ tỷ cũng khẽ mỉm cười.
Lương phi nhìn chúng ta rồi nói: “Nhược Lan khó lắm mới vào cung một chuyến, thật khéo, hai tỷ muội lại gặp nhau.” Đang nói thì Thải Cầm đã bày bút, mực và giấy lên bàn. Lương phi vừa đứng dậy vừa nói: “Nhược Hy, cô cứ vẽ ở đây. Nhược Lan nói cho cô ấy biết ta thích kiểu nào.” Chúng ta vội đứng lên nghe. Lương phi nói xong, tự mình cùng Thải Cầm sang chính sảnh.
Tỷ tỷ bước đến, khẽ sờ mặt ta, trách yêu: “Lại là trò quỷ của muội!” Mấy hôm trước, gia đã sai người nhắn rằng hôm nay tỷ vào cung thỉnh an ngạch nương. Tỷ còn đang lấy làm lạ! Chẳng phải ngày lễ ngày tết, sao lại đặc biệt gọi tỷ vào cung? Nhưng nghĩ lại, chẳng phải đúng ngày sinh nhật muội sao? Tỷ biết chắc sẽ được gặp muội.” Ta cười, khẽ dựa vào người tỷ tỷ, nửa làm nũng hỏi: “Chẳng lẽ tỷ tỷ không muốn gặp muội sao?”
Tỷ tỷ mỉm cười, không đáp. Hai người lặng lẽ tựa vào nhau một lúc. Ta nắm tay tỷ tỷ, đi đến bên bàn ngồi xuống, tỷ tỷ cũng ngồi sát bên ta. Ta mỉm cười với tỷ, vừa cầm bút vừa hỏi: “Nương nương thích hoa gì?” Tỷ tỷ đáp: “Loại màu sắc thanh nhã, giản dị.” Ta gật đầu, nghĩ ngợi rồi bắt đầu vẽ hoa lê. Không vẽ lá, chỉ vẽ dày mấy đóa hoa.
Tỷ tỷ vẫn lặng lẽ ngồi bên nhìn ta vẽ. Đợi ta vẽ liền một mạch xong, tỷ mới nói: “Mấy năm nay muội ở trong cung, đúng là học được không ít thứ. Lúc đầu tỷ còn tưởng đó chỉ là cái cớ thôi! Không ngờ muội vẽ đẹp thế này! Tỷ nhìn mà cũng muốn có một bức.” Ta đặt bút xuống, cười nói: “Tỷ muốn bao nhiêu chẳng được! Đợi muội vẽ xong, sẽ sai người mang cho tỷ.” Ta thầm nghĩ, từ nhỏ ta đã học vẽ, tuy không giỏi nhưng vẽ mẫu hoa văn gì đó thì thừa sức. Trong cung chẳng có thú vui nào khác, đành bỏ công rèn luyện những việc này, chẳng phải tay nghề ngày càng khá lên sao! Tỷ tỷ mỉm cười, không đáp.
Hai người lặng lẽ ngồi bên nhau. Lòng ta tràn ngập vui sướng, như thể lại trở về những ngày đầu mới đến phủ Bối lặc, chẳng cần nghĩ ngợi nhiều, chỉ lo tìm cách giết thời gian buồn chán, chuyện quan trọng nhất mỗi ngày chẳng qua là chơi gì. Khóe miệng mang ý cười, ta khẽ tựa đầu lên vai tỷ tỷ. Hát tuồng, đánh nhau, cãi vã với Lão Thập, bị Thập Tứ trêu chọc, đá cầu với các nha đầu, từng cảnh lần lượt hiện lên trong đầu, tưởng như mới hôm qua mà đã cách đây bốn năm. Hóa ra những ngày vui vẻ nhất của ta suốt những năm qua lại là quãng thời gian ở phủ Bát Bối lặc!
Một lúc sau, tỷ tỷ khẽ nói: “Muội đã mười tám rồi.” Ta thuận miệng “ừ” một tiếng. Tỷ tỷ đẩy đầu ta ngay ngắn lại, nhìn ta. Ta cũng lặng lẽ nhìn tỷ. Tỷ nghiêm túc hỏi: “Muội ở bên Hoàng A Mã đã bốn năm, bản thân có dự định gì chưa?” Tỷ nghiêng đầu nhìn ra ngoài rèm, rồi hạ giọng hỏi: “Trong lòng muội rốt cuộc có người nào vừa ý không?”
Tỷ tỷ này, đúng là hệt như mẹ ta! Mấy năm trước sợ ta phải lòng ai đó, sau này lại lo chẳng hiểu sao ta vẫn chưa có bạn trai. Trong lòng ta vừa cảm động vừa đau xót, nhưng trên mặt không để lộ chút nào, chỉ cười hì hì hỏi: “Mấy năm trước, chẳng phải tỷ bảo muội đừng tùy tiện để lòng sao?” Tỷ tỷ cười, trừng mắt nhìn ta rồi nói: “Mấy năm trước muội sắp vào cung, ai biết Hoàng A Mã có chọn trúng muội không, hay lại ban muội cho công tử nhà nào. Dẫu có để lòng thì cũng chỉ vô ích, việc gì phải tự làm khổ mình?” Nói xong, tỷ im lặng một lát rồi tiếp: “Nhưng bây giờ muội đã lớn thế này, lại là người Hoàng A Mã coi trọng, cũng có thể nói được đôi lời trước mặt người. Muội phải tính toán cho bản thân chứ, chẳng lẽ làm cung nữ cả đời?” Ta khẽ cười, không nói gì.
Tỷ tỷ cầm tay ta, nhìn chiếc vòng trên tay rồi nói: “Vẫn đeo đấy à!” Tim ta thắt lại, vội rút tay về. Tỷ tỷ cũng không để ý, lặng lẽ suy nghĩ một lúc rồi nói: “Nếu muội thật lòng thích Thập Tam đệ, cứ để Thập Tam đệ đến xin Hoàng A Mã ban muội cho đệ ấy.” Tỷ ngừng một chút rồi nói tiếp: “Nhưng tỷ thấy Thập đệ vẫn còn nhớ thương muội, ở bên đệ ấy cũng không phải không được. Có điều, Thập phúc tấn...” Tỷ dừng lại, rồi khẽ cười tiếp: “Nhưng cũng chẳng đáng ngại, tính tình muội đâu dễ để cô ta chiếm phần hơn?” Ta lặng lẽ nghe, nghĩ đến cảnh phải vì một người đàn ông mà sống cả đời dưới cùng một mái nhà với một người phụ nữ khác, đấu đá ngấm ngầm với nhau. Cần phải có tình yêu sâu đậm đến nhường nào mới chống đỡ nổi?
Một lát sau, tỷ tỷ lại nói: “Tỷ thấy Thập Tứ đệ đối với muội cũng tốt.” Ta không nhịn được cười, hỏi: “Nhiều người đến thế à? Còn ai nữa không?” Vốn chỉ là câu nói đùa, nhưng tỷ tỷ nhìn ta, nghiêm túc nói: “Gia đối với muội cũng rất tốt.” Nụ cười trên mặt ta khựng lại. Ta quay đầu sang bên, gượng cười nói: “Tỷ nói tiếp thế này thì thành ra A Ca nào cũng đối tốt với muội mất. Muội còn chẳng biết mình thành món hàng được săn đón từ khi nào.” Tỷ tỷ khẽ cười. Ta nhìn về phía trước, buồn bã nói: “Nếu muội lấy ai, người ấy phải một lòng một dạ đối với muội. Tỷ tỷ, tỷ hiểu mà!” Tỷ tỷ lặng im.
Ta im lặng một lát rồi quay lại, vừa nghĩ tỷ tỷ quả thật chẳng hề động lòng với Bát A Ca, vừa dịu giọng hỏi: “Đừng chỉ nói chuyện của muội. Những năm qua tỷ sống có tốt không? Tuy chúng ta có gặp nhau, nhưng chưa bao giờ có dịp hỏi tỷ tận miệng.” Nghe vậy, tỷ tỷ cụp mắt, nhìn đóa hoa lê ta vừa vẽ trên bàn, hờ hững đáp: “Vẫn như cũ thôi!” Nghe xong, ta buột miệng: “Sao tỷ không thể quên đi?” Thân người tỷ cứng lại. Một lúc lâu sau, tỷ mới hờ hững nói: “Muốn quên, nhưng tuyệt đối không thể quên!” Ta hít sâu một hơi, nói: “Sao tỷ không trân trọng người trước mắt?” Tỷ tỷ đột ngột ngẩng đầu nhìn ta, ta nhìn thẳng lại tỷ. Hai chúng ta nhìn nhau một lúc, tỷ cười buồn, quay đầu đi rồi nói: “Tỷ không hận chàng, nhưng cũng không thể tha thứ cho chàng! Nếu chàng không sai người đi dò hỏi, thì... sao người ấy lại... chết được?” Giọng tỷ nghẹn ngào, run rẩy, không nói tiếp được nữa. Ta thở dài, yếu ớt phân trần: “Nhưng chàng đâu cố ý.” Tỷ tỷ không chịu nói thêm lời nào.
Lòng ta đau buồn, chỉ cảm thấy những người chúng ta như một mớ bòng bong, gỡ thế nào cũng chẳng ra. Ai nấy đều có chấp niệm riêng, thà cô độc giữ lấy cũng nhất quyết không buông. Dẫu phải trả giá bằng cả đời cô quạnh. Ta nhìn tỷ tỷ hồi lâu, không nhịn được lại cầm bút, lặng lẽ vẽ một bụi thạch nam nở rộ phóng khoáng. Vẽ xong, ta mới thấy nỗi buồn trong lòng vơi đi đôi chút.
Mực vừa khô thì Thải Cầm vừa hay bước vào, cười hỏi: “Cô nương vẽ xong chưa?” Ta cười đáp đã xong, vừa đưa mẫu hoa cho Thải Cầm, vừa cùng tỷ tỷ sang chính sảnh.
Lương phi nhận lấy mẫu hoa, vừa xem vừa nói: “Đây là hoa lê, nhưng hiếm thấy người thêu lên khăn lụa.” Ta vội cười đáp: “Lấy ý từ bài ‘Vô Tục Niệm – Linh Hư Cung Lê Hoa Từ’ của Khâu Xử Cơ.” Lương phi mỉm cười, nói: “‘Thiên tư linh tú, ý khí thư cao khiết’, ‘Hạo khí thanh anh, tiên tài trác lạc’, ta nào dám nhận.” Bà xem sang tờ tiếp theo, vừa nhìn vừa hỏi: “Đây là hoa gì? Ta chưa từng thấy bao giờ.”
Lúc này ta mới sực nhận ra, thầm kêu không ổn. Khi đó ta chỉ nghĩ đến hoa ngữ của thạch nam là “cô độc”, tâm trạng nhất thời dâng trào nên vẽ ra, nào ngờ quên mất đó là loài hoa mọc trên đồng hoang Scotland, chưa từng nghĩ kỹ xem Trung Quốc thời này có loài hoa như vậy không. Ta ngẩn ra rồi chậm rãi đáp: “Đây là một loại đỗ quyên.” Ta nghĩ thạch nam thuộc họ Đỗ quyên, vậy cũng không tính là nói dối. “Thường mọc trên vách núi cheo leo, bình thường khó gặp. Nô tỳ cũng chỉ tình cờ nhìn thấy một lần trên đường từ Tây Bắc vào kinh.” Lương phi gật đầu, nhìn mẫu hoa rồi nói: “Quả có phong thái đứng riêng ngoài cõi đời.” Xem xong, bà mỉm cười nhìn ta: “Đúng là người có tấm lòng tinh tế!”
Thấy đã đạt được điều mình mong muốn, ta bèn thỉnh an cáo lui. Tỷ tỷ khẽ cười với ta, ta cũng mỉm cười đáp lại rồi quay người bước ra.
Ta lặng lẽ đi, chẳng biết hữu ý hay vô tình mà lại đến bên ngoài Thái Hòa điện, ẩn mình nơi góc tường, từ xa dõi mắt về phía cửa điện. Không biết đã đứng bao lâu thì buổi chầu tan, các quan lớn nhỏ lần lượt đi ra. Ta trông thấy một bóng người quen thuộc mặc quan bào chậm rãi bước ra. Dáng người dường như càng gầy gò mảnh khảnh, nhưng phong thái vẫn ung dung cao nhã như thường. Tuy ở xa không nhìn rõ mặt, ta vẫn cảm thấy gương mặt chàng đang mỉm cười, còn đôi mắt thì chẳng có chút ý cười nào.
Đầu óc ta trống rỗng, chỉ đứng ngây ra nhìn chàng bước xuống bậc thềm, rồi nhìn chàng băng qua quảng trường trước điện. Xung quanh tuy có những người khác đi cùng, ta vẫn chỉ cảm thấy chàng cô đơn, lẻ loi đến thế nào. Ánh nắng giữa trưa chiếu lên người chàng, nhưng chẳng thể soi vào lòng chàng. Cũng như bụi thạch nam trên đồng hoang Scotland, ngoài mặt rực rỡ đến tột cùng mà vẫn chẳng che giấu được linh hồn cô quạnh.
Chàng bỗng khựng lại, quay đầu nhìn về phía ta đang ẩn mình. Ta giật mình, vội rụt đầu vào, lưng áp sát tường, chỉ cảm thấy tim đập thình thịch. Một lát sau, cuối cùng ta không nhịn được, lại lén ló đầu ra nhìn, nhưng chỉ thấy bóng lưng chàng. Chàng đi mỗi lúc một xa, dần khuất ngoài cổng. Ta không nhịn được, men theo hành lang bên bằng đá cẩm thạch trắng, bước nhanh chạy theo. Các thái giám và thị vệ đứng đó tuy hơi ngạc nhiên, nhưng đều biết ta là ai, chỉ nhìn thêm mấy lần.
Nhớ rằng quy định triều Thanh là ngày thường, quan văn võ ra vào Ngọ Môn bằng cửa bên trái, còn tông thất vương công ra vào bằng cửa bên phải. Ta chạy đường tắt lên chỗ cao, nép sau cột hành lang nhìn xuống. Quả nhiên, phía bên phải chỉ có các vương gia, A Ca đi qua. Nhìn từ trên cao, ta vẫn thấy bóng lưng chàng. Chàng vừa trò chuyện cười đùa với người bên cạnh, vừa chậm rãi bước đi.
Dần đến Ngọ Môn, trước khi ra khỏi cổng, chàng lại đột nhiên khựng bước, quay người, ngẩng đầu nhìn về phía ta đang ẩn nấp. Ta đứng sát cột hành lang, đầu nép sau cột, bất động. Một lúc lâu sau, khi ta lại ló đầu nhìn xuống thì bên dưới đã không còn bóng người, chỉ có nắng xế rắc trên mặt đất, trắng lóa phản chiếu trở lại, khiến mắt ta đau nhói. Ta nhìn xuống bên dưới, lưng tựa vào cột, chầm chậm trượt xuống từng chút một, rồi ngồi bệt trên đất.
Ta cảm thán rằng tỷ tỷ cố chấp giữ lấy chấp niệm của mình, còn ta nào có khác gì? Nếu ta không mãi khắc ghi cái kết cục cuối cùng ấy, nếu ta can đảm hơn, liệu mọi chuyện có khá hơn không? Nếu ta không quá câu nệ, đòi hỏi ít đi, có thể chấp nhận sẻ chia một người chồng với những người phụ nữ khác, liệu mọi chuyện có khá hơn không? Nếu ta đơn thuần hơn, chịu tin một cách giản dị rằng chàng yêu ta, liệu mọi chuyện có khá hơn không?