Đúng lúc ba chúng tôi đang vây quanh cuốn huyện chí vò đầu bứt tai, thím Lưu ở đầu ngõ gọi tôi ra nghe điện thoại, bảo có cuộc gọi quốc tế. Nhấc máy lên tôi mới biết triển lãm ảnh từ thiện của Shirley Dương đã gần xong, mấy hôm tới cô ấy định về nước để hội quân toàn diện với quân ta. Ngoài ra, giáo sư Trần có việc muốn nhờ. Tình cờ tìm thấy gia phả trong tay một người họ hàng, ông phát hiện trước khi cụ cố chuyển đến Bắc Kinh, gia đình mình vẫn sống ở vùng Sơn Hải Quan. Cha giáo sư Trần có một tâm nguyện, muốn đưa tro cốt của cụ cố, ông nội và chính mình về an táng ở mộ tổ nhà họ Trần. Nhưng khi cụ cố trốn khỏi Sơn Hải Quan thì đúng lúc chiến loạn, nhà họ Trần lại ly tán, không còn manh mối, thành thử chẳng biết mộ tổ ở đâu nên mãi vẫn chưa thể đưa về. May sao mấy hôm trước giáo sư Trần tìm được gia phả cùng một vài manh mối ở nhà một người họ hàng xa. Tiếc rằng ông đã cao tuổi, lại đang dưỡng bệnh ở Mỹ, nên nhờ chúng tôi tìm giúp vị trí mộ tổ nhà họ Trần, để hoàn thành tâm nguyện của cha ông. Tôi biết tính Shirley Dương, khỏi cần nói cũng biết cô ấy đã nhận lời ngay. Còn tôi đương nhiên chẳng có ý kiến gì; đang rảnh thì giúp giáo sư Trần một tay thôi.
Tôi vừa kể lời nhờ vả của giáo sư Trần, Béo đã nói: “Lại Sơn Hải Quan, lại nhà họ Trần, chẳng lẽ giáo sư Trần với vị đại tướng quân họ Trần kia là người một nhà? Vậy mai hoa tiên phỉ thúy chẳng phải là của giáo sư Trần sao? Không được, không được. Giúp giáo sư Trần tìm mộ tổ thì được, nhưng đừng kể chuyện mai hoa tiên cho ông ấy. Ông ấy mà lấy mất thì Béo gia còn kiếm tiền cái nỗi gì.” Kim Nha Đại cũng nói: “Béo gia nói có lý. Trên đời làm gì có chuyện trùng hợp đến thế, chẳng lẽ giáo sư Trần thật sự là hậu duệ của tướng quân Trần Thác?” Thấy hai người cứ đoán già đoán non, tôi bèn nói: “Đoán bây giờ cũng vô ích. Cứ đợi Shirley Dương mang gia phả nhà giáo sư Trần về rồi nghiên cứu, sau đó hẵng kết luận. Xem ra chuyến đi Sơn Hải Quan này thế nào cũng phải đi rồi.”
Nghĩ đến chuyện lại sắp lên đường, trong lòng tôi dâng lên cảm giác phấn khích xen lẫn mong đợi. Chốc lát, tôi thấy tứ chi tràn đầy sức lực, chuyện chân run rồi ngã xuống hố xí sẽ không thể xảy ra nữa. Thế là tôi đề nghị: “Tin vui cũng tới, mùa xuân cũng sang, đến giờ ăn trưa rồi. Chúng ta thu xếp đi ăn chút gì thôi. Béo, mau đến Đàm Ngọc Uyên đi, cô nương nhà người ta còn đang đợi cậu đấy.” Kim Nha Đại nói: “Hồ gia, mùa xuân thì phải ăn món hợp tiết. Tôi biết ở Đông Tứ có một tiệm bánh xuân ngon hết sảy. Bánh vàng ruộm cuốn với giá đỗ và hẹ mới xào, thêm miếng chân giò nhỏ của Thiên Phúc Hào, ngon khỏi chê. Hồ gia, đi thôi, hôm nay tôi mời!” Béo nghe Kim Nha Đại tả, nước miếng lập tức tứa ra, kéo tay ông ta nói: “Đàm Ngọc Uyên gì chứ, cô nương đẹp đến mấy cũng không no bụng được. Người xưa chẳng nói rồi sao, no ấm mới nghĩ đến chuyện dâm dục. Béo gia phải lo cho cái bụng trước rồi mới tính chuyện cô nương, đi ngay thôi.”
Hai ngày sau, Shirley Dương trở về Bắc Kinh. Lúc cô ấy đẩy cửa bước vào, tôi và Béo đang bụng đói meo, thi xem ai không chịu nổi trước rồi phải ra ngoài mua đồ ăn. Vừa vào cửa, cô ấy đã lấy gia phả nhà giáo sư Trần đặt lên bàn, nhìn tôi chằm chằm.
Tôi cũng chẳng màng đói, bật dậy như cá chép quẫy mình rồi nói với Shirley Dương: “Tham mưu trưởng Dương lặn lội đường xa đến hội quân với Hồng Tứ Phương Diện Quân của tôi, không ra đón từ xa, thật thất lễ. Đã đến rồi còn mang quà cáp làm gì? Nào, mời tham mưu trưởng Dương ngồi.” Nói xong, tôi cầm gia phả lên nghiên cứu. Shirley Dương bất đắc dĩ lắc đầu rồi cùng tôi nghiên cứu cuốn gia phả ấy.
Gia phả ghi tên và quan hệ họ hàng của các nam nhân thuộc gia tộc họ Trần qua nhiều đời, chi tiết tỉ mỉ, nhưng có hai cái tên khiến chúng tôi chú ý. Một tên là Trần Chân, bên dưới có kẻ một đường ngang màu đen. Tên còn lại bị bôi đen hoàn toàn, không nhìn ra chữ gì. Hai cái tên nằm cạnh nhau trong gia phả, cho thấy hai người có lẽ cùng thế hệ; đến đời này, nhà họ Trần chỉ có hai người họ. Tôi kể cho Shirley Dương nghe chuyện huyện chí mà Kim Nha Đại mang đến mấy hôm trước. Cô ấy gật đầu nói: “Nếu giáo sư Trần và Trần Thác cùng một gia tộc, vậy sao trong gia phả nhà giáo sư Trần lại không có tên Trần Thác? Nhưng Sơn Hải Quan không lớn, khả năng có hai đại gia tộc họ Trần cùng tồn tại là rất thấp. Chẳng lẽ cái tên bị bôi đen kia chính là Trần Thác? Có điều tất cả chỉ là suy đoán; xem ra muốn biết tình hình thực tế thì vẫn cần chúng ta đi tìm hiểu. Còn chuyện mai hoa tiên song triện phỉ thúy là chuyện ngoài lề, lão Hồ, các anh đừng nghĩ nhiều. Có món đồ ấy hay không còn chưa chắc. Nhưng chuyến đi Sơn Hải Quan lần này thì nhất định phải đi, dù thế nào chúng ta cũng phải giúp giáo sư Trần tìm được vị trí mộ tổ. Giờ chúng ta nghiên cứu kỹ gia phả xem có manh mối nào giúp tìm mộ tổ nhanh hơn không.”
Tôi trao cho Béo một ánh mắt ăn ý rồi tiếp tục nghiên cứu gia phả với Shirley Dương. Ở góc dưới bên phải gia phả có viết một dòng chữ nhỏ: “Núi Vô Lượng, đỉnh trời quang chuyển âm; vó ngựa tung không, tiếng chó sủa dồn. Mười vạn oan hồn trải khắp đường dài; nửa đêm lên đường, chim oanh đêm hót.” Tôi trầm ngâm nói: “Bài thơ này giống như miêu tả cảnh chiến trận khi ấy, nhưng lại hơi gượng ép. Chẳng lẽ đây là manh mối tìm mộ tổ nhà họ Trần? Nhưng gia phả chẳng phải được người trong họ Trần đời đời truyền lại sao? Tổ tiên nhà họ Trần để lại cho con cháu một câu đố làm gì? Chẳng phải thế là khiến việc an táng đời sau thêm khó khăn sao? Sao lại có tổ tiên không muốn con cháu được an táng trong mộ tổ?” Béo chẳng cho là vậy, nói: “Có gì khó hiểu đâu. Tổ tiên chê người đời sau chôn ngày càng nhiều, mỗi người một ít chỗ, căn nhà lớn vốn có ba sân trước sau giờ biến thành cái tứ hợp viện bé tẹo. Người ta không vui, nghĩ bụng: ‘Đừng chôn thêm vào đây nữa, chen chúc đến nỗi ông đây trở mình cũng không nổi.’ Nhưng lại khó nói thẳng, thế là để lại một bài thơ dở cho các người, ai giải được thì chôn vào.”
Tôi giơ ngón tay cái lên khen: “Lời giải của phó tư lệnh Vương đúng là lột tủy rút xương, sắc sảo thấu đáo, thể hiện đầy đủ tầm nhìn xa và sự thần bí của tổ tiên họ Trần, lại dung hòa phương pháp giáo dục chọn lọc tự nhiên. Quả thật khiến chúng tôi được mở mang rất nhiều!” Shirley Dương nghe Béo nói mà dở khóc dở cười, bảo tôi: “Lão Hồ, chúng ta thu xếp đi, mai xuất phát. Chuyến này chủ yếu là tìm vị trí mộ tổ của gia tộc giáo sư Trần, nhiệm vụ khá nhẹ, không cần mang theo vũ khí gì đâu.” Tôi nghe vậy thầm kêu không ổn: cô đi tìm mộ tổ giáo sư Trần, còn tôi với Béo phải tìm mai hoa tiên nữa. Nhưng không thể nói thẳng với Shirley Dương chuyện này, nói ra chắc chắn cô ấy không đồng ý; đành trấn an cô ấy trước rồi đến lúc đó tùy cơ ứng biến. Thế là tôi vội nói: “Cứ mang theo vài cái xẻng công binh với dao lính dù để phòng lúc cần. Tôi thấy mộ tổ nhà họ Trần không giống chỗ dễ xử lý, mang thêm đồ đạc thì vẫn hơn, chuẩn bị trước cho chắc.” Shirley Dương gật đầu, không nói thêm gì, rồi ra ngoài chuẩn bị đồ đạc.
…